گزارش رخداد عاشورا در تاریخ طبری
اتفاق عاشورا در تاریخ طبری در پایین حادثه ها سال ۶۱ق آمده میباشد و مهم ترین قسمت از ماجرا طبری را نقلهای وی از مقتل الحسین نوشته ابیمخنف صورت می دهد. کتاب مقتل الحسین ابی مخنف از دربین رفته و فقط مطابق نقلهای تاریخ طبری نصیبهایی از آن در دسترس مسجد سجاد مشهد میباشد.[۳۸]
گزارش طبری از حادثه کربلا به طور جدا از هم با تیتر مقتل ابیمخنف منتشر گردیدهاست که در پیشگفتار کتاب وقعة الطف به هفت تیتر از آنها اشاره گردیده است.[۳۹] محمدهادی یوسفی غروی تاریخپژوه شیعه نیز گزارشهای ابیمخنف از اتفاق کربلا را از متن تاریخ طبری دستیابی و منتشر نموده رزرو مسجد سجاد مشهد است.[۴۰]
نصیبهایی از گزارش طبری از رخداد عاشورا و نیز قیام مختار بر طبق ترجمه ابوعلی بَلْعَمی(محمد بن محمد بن عبیدالله تمیمی. مورخ و ادیب اهل ایران. درگذشته: ۳۲۹ق.) در کتابی با اسم «قیام سیدالشهداء حسین بن علی(ع) و خونخواهی مختار» آدرس مسجد سجاد مشهد منتشر شدهاست.[۴۱]
گزارش معاش بقیه امامان
طبری در رویدادها سال ۱۸۳ق صرفا نوشته میباشد که موسی بن جعفر بن محمد در بغداد از جهان رفت و اشارهای به انگیزه مرگ یا این که زندانی بودن وی نکرده میباشد.[۴۲] از معاش امام رضا(ع) به احضار وی به وسیله مأمون در سال ۲۰۰ق[۴۳] و انتصاب به ولایتعهدی در سال ۲۰۱ق اشاره نموده است.[۴۴] طبری همینطور در اتفاق ها سال ۲۰۳ق انگیزه از جهان رفتن امام رضا(ع) را زیاد میل کردن انگور نوشته میباشد؛[۴۵] این در حالی میباشد که به نقل تالیف کننده نوشتهی علمی «طبری و تاریخ نهضتهای اسلامی»، دیگر مورخان اهلسنت تصریح کردهاند که امام رضا(ع) مسموم و شهید شماره تلفن مسجد سجاد مشهد گردیده است.[۴۶]
طبری درباره امام هادی(ع) نیز در اتفاق ها سال ۲۵۴ق نوشته میباشد که وی در چهار روز باقیمانده از جمادی الاخر در منزل خویش درگذشت و به عبارتیجا دفن شد.[۴۷] در تاریخ طبری درباره امام حسن عسکری(ع) و نیز امام مهدی(عج) مطلبی نیامده میباشد.[۴۸]
طبری و قیامهای شیعه ها
طبری در کتاب خویش بخش اعظمی از قیامها و کودتاها علیه حکومت خلفای مسلمان را گزارش نموده است؛[۴۹] چه تکانها علیه امویان مثل رخداد عاشورا و یا این که تکان شیعهها برای خونخواهی امام حسین(ع)، یا این که ورود مختار به کوفه[۵۰] و چه تکانهایی که علیه حکومت عباسیان فیس داده میباشد؛ مثل قیام محمد بن ابراهیم طباطبا، قیام ابراهیم بن موسی، قیام صاحب و مالک الزنج و چندین قیام دیگر.[۵۱] با این اکنون وی با نهضتها و حرکتها علیه حکومت مخالف بود و آن ها را سبب تزلزل عناصر حکومت میدانست.[۵۲] به گفته مولف نوشتهیعلمی «طبری و تاریخ نهضتهای اسلامی»، طبری حکومت عباسیان را مشروع میدانست،[۵۳] و بلکه به گفته راستگو آئینهوند تاریخپژوه اهل ایران وی مبتنی بر مشرب شرعی سیاسیاش مدام جانب حکومت را نگه میداشت.[۵۴]
نقدهای عالمان شیعه بر تاریخ طبری
سید مرتضی عسکری متکلم و متفحص تاریخ اسلام اشکالات زیادی به طرز تاریخنگاری طبری بیان کرده و اعتقاد دارد که طبری ده نوع نهفتهکاری در متن کتابش بهشغل برده میباشد؛ برای مثال مخفیکاری در ماجرای یوم الانذار و طومار محمد بن ابیدیده نشده به معاویه و اختلاف معاویه با ابوذر که سبب ساز به تبعید ابوذر گردیدهاست.[۵۵] عسکری همینطور توکل بیشتراز حد طبری بر نقلیات سیف بن قدمت را سرزنش مینماید و اعتقاد دارد که سیف بن قدمت افسانههایی تماماً جعلی ساخته و طبری بعضی از آن ها را نقل نموده است.[۵۶] علامه عسکری براین باور میباشد که طبری در رواج مجعولات، گوى سبقت از کلیه مورّخان ربوده میباشد.[۵۷]
سید جعفر مرتضی عاملی تاریخپژوه و تالیف کننده کتاب الصحیح اینجانب سیرة النبی الاعظم نیز کتاب طبری را انباشته از اسرائیلیات معرفی مینماید[۵۸] و بهتیتر شاهد سخنانش به ماجرای ذبح فرزند حضرت ابراهیم، روایات جسمیت(جسم بودن معبود) و هیکل و روایات جبر اشاره مینماید که طبری به گزارش کعب الاحبار آورده میباشد.[۵۹]
عبدالحسین امینی در کتاب الغدیر بارها طبری را سرزنش کرده و اورا از زمره مورخانی برشمرده که در نقل تاریخ جنایت کردهاند.[۶۰]وی مینویسد طبری ۷۰۱ داستان تاریخی را صرفا از یک شیوه نقل نموده است. خصوصی از شعیب از سیف بن قدمت. به گفته امینی سَری کَذّاب و وَضّاع میباشد، شعیب مجهول الهویه میباشد و سیف بن قدمت نیز ضمن وضاع بودن، متروک، ساقط و تبهکار به زندقه میباشد.[۶۱]
گزارش رخداد عاشورا در تاریخ طبری
اتفاق عاشورا در تاریخ طبری در پایین حادثه ها سال ۶۱ق آمده میباشد و مهم ترین قسمت از ماجرا طبری را نقلهای وی از مقتل الحسین نوشته ابیمخنف صورت می دهد. کتاب مقتل الحسین ابی مخنف از دربین رفته و فقط مطابق نقلهای تاریخ طبری نصیبهایی از آن در دسترس مسجد سجاد مشهد میباشد.[۳۸]
گزارش طبری از حادثه کربلا به طور جدا از هم با تیتر مقتل ابیمخنف منتشر گردیدهاست که در پیشگفتار کتاب وقعة الطف به هفت تیتر از آنها اشاره گردیده است.[۳۹] محمدهادی یوسفی غروی تاریخپژوه شیعه نیز گزارشهای ابیمخنف از اتفاق کربلا را از متن تاریخ طبری دستیابی و منتشر نموده رزرو مسجد سجاد مشهد است.[۴۰]
نصیبهایی از گزارش طبری از رخداد عاشورا و نیز قیام مختار بر طبق ترجمه ابوعلی بَلْعَمی(محمد بن محمد بن عبیدالله تمیمی. مورخ و ادیب اهل ایران. درگذشته: ۳۲۹ق.) در کتابی با اسم «قیام سیدالشهداء حسین بن علی(ع) و خونخواهی مختار» آدرس مسجد سجاد مشهد منتشر شدهاست.[۴۱]
گزارش معاش بقیه امامان
طبری در رویدادها سال ۱۸۳ق صرفا نوشته میباشد که موسی بن جعفر بن محمد در بغداد از جهان رفت و اشارهای به انگیزه مرگ یا این که زندانی بودن وی نکرده میباشد.[۴۲] از معاش امام رضا(ع) به احضار وی به وسیله مأمون در سال ۲۰۰ق[۴۳] و انتصاب به ولایتعهدی در سال ۲۰۱ق اشاره نموده است.[۴۴] طبری همینطور در اتفاق ها سال ۲۰۳ق انگیزه از جهان رفتن امام رضا(ع) را زیاد میل کردن انگور نوشته میباشد؛[۴۵] این در حالی میباشد که به نقل تالیف کننده نوشتهی علمی «طبری و تاریخ نهضتهای اسلامی»، دیگر مورخان اهلسنت تصریح کردهاند که امام رضا(ع) مسموم و شهید شماره تلفن مسجد سجاد مشهد گردیده است.[۴۶]
طبری درباره امام هادی(ع) نیز در اتفاق ها سال ۲۵۴ق نوشته میباشد که وی در چهار روز باقیمانده از جمادی الاخر در منزل خویش درگذشت و به عبارتیجا دفن شد.[۴۷] در تاریخ طبری درباره امام حسن عسکری(ع) و نیز امام مهدی(عج) مطلبی نیامده میباشد.[۴۸]
طبری و قیامهای شیعه ها
طبری در کتاب خویش بخش اعظمی از قیامها و کودتاها علیه حکومت خلفای مسلمان را گزارش نموده است؛[۴۹] چه تکانها علیه امویان مثل رخداد عاشورا و یا این که تکان شیعهها برای خونخواهی امام حسین(ع)، یا این که ورود مختار به کوفه[۵۰] و چه تکانهایی که علیه حکومت عباسیان فیس داده میباشد؛ مثل قیام محمد بن ابراهیم طباطبا، قیام ابراهیم بن موسی، قیام صاحب و مالک الزنج و چندین قیام دیگر.[۵۱] با این اکنون وی با نهضتها و حرکتها علیه حکومت مخالف بود و آن ها را سبب تزلزل عناصر حکومت میدانست.[۵۲] به گفته مولف نوشتهیعلمی «طبری و تاریخ نهضتهای اسلامی»، طبری حکومت عباسیان را مشروع میدانست،[۵۳] و بلکه به گفته راستگو آئینهوند تاریخپژوه اهل ایران وی مبتنی بر مشرب شرعی سیاسیاش مدام جانب حکومت را نگه میداشت.[۵۴]
نقدهای عالمان شیعه بر تاریخ طبری
سید مرتضی عسکری متکلم و متفحص تاریخ اسلام اشکالات زیادی به طرز تاریخنگاری طبری بیان کرده و اعتقاد دارد که طبری ده نوع نهفتهکاری در متن کتابش بهشغل برده میباشد؛ برای مثال مخفیکاری در ماجرای یوم الانذار و طومار محمد بن ابیدیده نشده به معاویه و اختلاف معاویه با ابوذر که سبب ساز به تبعید ابوذر گردیدهاست.[۵۵] عسکری همینطور توکل بیشتراز حد طبری بر نقلیات سیف بن قدمت را سرزنش مینماید و اعتقاد دارد که سیف بن قدمت افسانههایی تماماً جعلی ساخته و طبری بعضی از آن ها را نقل نموده است.[۵۶] علامه عسکری براین باور میباشد که طبری در رواج مجعولات، گوى سبقت از کلیه مورّخان ربوده میباشد.[۵۷]
سید جعفر مرتضی عاملی تاریخپژوه و تالیف کننده کتاب الصحیح اینجانب سیرة النبی الاعظم نیز کتاب طبری را انباشته از اسرائیلیات معرفی مینماید[۵۸] و بهتیتر شاهد سخنانش به ماجرای ذبح فرزند حضرت ابراهیم، روایات جسمیت(جسم بودن معبود) و هیکل و روایات جبر اشاره مینماید که طبری به گزارش کعب الاحبار آورده میباشد.[۵۹]
عبدالحسین امینی در کتاب الغدیر بارها طبری را سرزنش کرده و اورا از زمره مورخانی برشمرده که در نقل تاریخ جنایت کردهاند.[۶۰]وی مینویسد طبری ۷۰۱ داستان تاریخی را صرفا از یک شیوه نقل نموده است. خصوصی از شعیب از سیف بن قدمت. به گفته امینی سَری کَذّاب و وَضّاع میباشد، شعیب مجهول الهویه میباشد و سیف بن قدمت نیز ضمن وضاع بودن، متروک، ساقط و تبهکار به زندقه میباشد.[۶۱]

بهترین مساجد بلوار سجاد مشهد