ماجرای قیام خونین عموم بر ضد کشف عفاف در مسجد گوهرشاد مشهد
یک کدام از قیام های خونین عموم مسلمان کشور ایران به رهبری مراجع پیروی در قرن معاصر، که نقطه عطفی درتاریخ قیام های اسلامی در تاریخ صد ساله اخیر میباشد، قیام عموم مسلمان در مسجدگوهرشاد، مسجد سجاد مشهد در کنار مرقد مطهر حضرت امام رضا علیه السلام بر ضد دیکتاتوری رضاخان، و کشف عفاف و حجاب وی میباشد، دراین مکان لحاظ شمارا به خلاصه آن جلب نموده، آن گاه به سود گیری میپردازیم:
زمانی که رضاخان کشف عفاف اجباری را به اعمال رزرو مسجد سجاد مشهد گذاشت، علمای وقت از هر سوی مملکت، اعتراض شدید خویش را اعلام داشتند، مثلا مراجع و علمای پر رنگ مشهدمقدس در آن وقت، مانند:
آیه الله العظمی حاج آقا حسین قمی، آیه الله حاج روضه خوان محمد آقازاده، آیه الله روضه خوان هاشم قزوینی، آیه الله سید عبدالله شیرازی، آیه الله سید علی اکبر خویی،آیه الله روحانی غلامحسین قزوینی، آدرس مسجد سجاد مشهد آیه الله سیدعلی سیستانی و... در بیت آیه الله العظمی سید یونس اردبیلی(ره) اجتماع کردندو اعتراض شدید خویش را طی تلگرافی به رضاخان ابلاغ نمودند، شماره تلفن مسجد سجاد مشهد این تلگراف با امضای 31 نفر از علمای پررنگ مشهد مزین گردیده بود.
فی مابین مراجع و علمای وقت، اسم مرحوم آیه الله العظمی حاج آقا حسین قمی، باقیام خونین مسجد گوهرشاد، آمیخته شدهاست، به دلیل آنکه وی نقش بیش خیس درین قیام داشت، وی نخست ماه ربیع الثانی سال 1354 قمری از مشهد به طهران مسافرت کرد ودر گلشن سراج الملک شهرری به تحصن گردهمایی، وی می اظهار کرد: «در حالتیکه پیش رفت خودداری از کشف عفاف و حجاب بستگی به کشته شدن ده هزار نفر که در راءس آنان حاج آقا حسین قمی(خودم)داشته باشد قیمت دارااست.» و راجعبه دیگر فرمود: «روا میباشد.» زمانی که عموم از ورود آیه الله حاج آقا حسین قمی به طهران مطلع شدند، دسته مجموعه به طور تیم های سوگواری به دیدار وی می شتافتند، به گونه ای که جمعیت متعددی در آن گلشن واطرافش اجتماع نمودند، رژیم رضاخان که دشوار هراسناک گردیده بود، بوسیله کماندوهایش، آن گلشن را محاصره کردند، و از ورود علما و عموم به آن جا دوری نمودند، بنابراین آیه الله حاج آقا حسین قمی را در آن گلشن زندانی کردند.
وی در یکی جلسات با صراحت فرمود:
«امروز اسلام جان نثار میخواهد، بر عموم میباشد که قیام نمایند.» براین اساس راهنمودهای مراجع و علما از یک سو، و سماجت و لجاجت رژیم رضاخانی در کشف عفاف و حجاب و تاسی از فرهنگ و تمدن غرب از سوی دیگر، موجب شد که روحانیان و عموم مسلمان درگوشه و کنار میهن به رژیم اعتراض شدید کردند به عنوان مثال جمعیت بخش اعظمی تحت عنوان اعتراض به رژیم، در مشهد در کنار بقاع حضرت رضا علیه السلام در مسجد گوهرشادمتحصن شدند، و شیخ اهل نبرد، محمد تقی بهلول با سخنرانی های خویش، به شدت به اقدامات ضد اسلامی رضاخان اعتراض نمود.
حجه الاسلام روحانی محمد تقی بهلول حافظ قرآن که هنوز در قید حیات میباشد، با قاطعیت وصراحت به تبیین خطر تمدن غرب می پرداخت و عموم را به قیام دعوت می نمود، عموم ابراز احساسات می کردند و تنفر خویش را نسبت به رژیم ضد اسلامی رضاخان اظهارمی نمودند، به گفته آقای بهلول حدود چهار ساعت از شب پیشین، به امر رضاخان،دژخیمان وی با حمله ناجوانمردانه به مسجد گوهرشاد، عموم را به گلوله بستند که درین کشتار جمعی، خزینه خون به روش زمین خورد و حدود سه هزار نفر به شهیدشدن رسیدند. در این باره ارتشبد کهن، حسین فردوست می نویسد: «در مشهد یک شیخ به اسم بهلول به شدت با اقدامات رضاخان مخالفت میکرد و در سخنرانی هایش به شدت به وی حمله می نمود، توده متعددی از عموم در بقاع حضرت رضا علیه السلام متحصن شدند و اعلام کردند تا مساله کشف عفاف و حجاب حل نشود، ما از این جا بیرون نمی شویم،فرمانده لشگر مشهد به اسم سرتیپ ایرج مطبوعی [که بعداز انقلاب در تاریخ دوم مهر 1358 به خیال این جرم و جرم های دیگر، اعدام شد] دراین مورد به رضاخان گزارش بخشید، رضاخان امر کرد سربازان به صحن بقاع وارد شوند و عموم را تهدیدکنند، و درصورتی که عموم بیرون نشدند تیراندازی نمایند... رضاخان برای تشدید فعالیت، سرتیپ البرز را به مشهد ارسال کرد، به امر مطبوعی و البرز، واحدهای لشگر مشهد واردصحن گردیده و عموم را به گلوله بستند.» سرتیپ مطبوعی در دادگاه انقلاب دراین خصوص میگوید: «به اینجانب امر داده گردیده بود که بلافاصله اشخاصی نظامی را در اختیاراستاندار مشهد قرار دهم، اینجانب نزدیک به 250 سرباز در مشت وی گذاشتم... در همین هنگام سرتیپ البرز همدم دادستان ارتش، وارد مشهد شدند و لشگر در دست سرتیپ البرز قرار گرفت، وی اسدی نایب التولیه آستان قدس را [به جرم عدم خودداری ازمبارزین] اعدام کرد... سرهنگ قادری همدم سربازان از روش پشت بام وارد صحن گردیده و با اشخاص متحصن گلاویز شدند، دراین جریان حدود 25 نفر از عموم کشته و چهل نفر مصدوم شدند.» این بود خلاصه ای از قیام خونین گوهرشاد که آنها به خیال کودتا بر ضد رژیم منحوس رضاخان پهلوی، پایین رهنمودهای مراجع پیروی، در صحن مسجدگوهرشاد و در کنار بقعه امام رضا علیه السلام به خاک و خون غلتیدند.
ماجرای قیام خونین عموم بر ضد کشف عفاف در مسجد گوهرشاد مشهد
یک کدام از قیام های خونین عموم مسلمان کشور ایران به رهبری مراجع پیروی در قرن معاصر، که نقطه عطفی درتاریخ قیام های اسلامی در تاریخ صد ساله اخیر میباشد، قیام عموم مسلمان در مسجدگوهرشاد، مسجد سجاد مشهد در کنار مرقد مطهر حضرت امام رضا علیه السلام بر ضد دیکتاتوری رضاخان، و کشف عفاف و حجاب وی میباشد، دراین مکان لحاظ شمارا به خلاصه آن جلب نموده، آن گاه به سود گیری میپردازیم:
زمانی که رضاخان کشف عفاف اجباری را به اعمال رزرو مسجد سجاد مشهد گذاشت، علمای وقت از هر سوی مملکت، اعتراض شدید خویش را اعلام داشتند، مثلا مراجع و علمای پر رنگ مشهدمقدس در آن وقت، مانند:
آیه الله العظمی حاج آقا حسین قمی، آیه الله حاج روضه خوان محمد آقازاده، آیه الله روضه خوان هاشم قزوینی، آیه الله سید عبدالله شیرازی، آیه الله سید علی اکبر خویی،آیه الله روحانی غلامحسین قزوینی، آدرس مسجد سجاد مشهد آیه الله سیدعلی سیستانی و... در بیت آیه الله العظمی سید یونس اردبیلی(ره) اجتماع کردندو اعتراض شدید خویش را طی تلگرافی به رضاخان ابلاغ نمودند، شماره تلفن مسجد سجاد مشهد این تلگراف با امضای 31 نفر از علمای پررنگ مشهد مزین گردیده بود.
فی مابین مراجع و علمای وقت، اسم مرحوم آیه الله العظمی حاج آقا حسین قمی، باقیام خونین مسجد گوهرشاد، آمیخته شدهاست، به دلیل آنکه وی نقش بیش خیس درین قیام داشت، وی نخست ماه ربیع الثانی سال 1354 قمری از مشهد به طهران مسافرت کرد ودر گلشن سراج الملک شهرری به تحصن گردهمایی، وی می اظهار کرد: «در حالتیکه پیش رفت خودداری از کشف عفاف و حجاب بستگی به کشته شدن ده هزار نفر که در راءس آنان حاج آقا حسین قمی(خودم)داشته باشد قیمت دارااست.» و راجعبه دیگر فرمود: «روا میباشد.» زمانی که عموم از ورود آیه الله حاج آقا حسین قمی به طهران مطلع شدند، دسته مجموعه به طور تیم های سوگواری به دیدار وی می شتافتند، به گونه ای که جمعیت متعددی در آن گلشن واطرافش اجتماع نمودند، رژیم رضاخان که دشوار هراسناک گردیده بود، بوسیله کماندوهایش، آن گلشن را محاصره کردند، و از ورود علما و عموم به آن جا دوری نمودند، بنابراین آیه الله حاج آقا حسین قمی را در آن گلشن زندانی کردند.
وی در یکی جلسات با صراحت فرمود:
«امروز اسلام جان نثار میخواهد، بر عموم میباشد که قیام نمایند.» براین اساس راهنمودهای مراجع و علما از یک سو، و سماجت و لجاجت رژیم رضاخانی در کشف عفاف و حجاب و تاسی از فرهنگ و تمدن غرب از سوی دیگر، موجب شد که روحانیان و عموم مسلمان درگوشه و کنار میهن به رژیم اعتراض شدید کردند به عنوان مثال جمعیت بخش اعظمی تحت عنوان اعتراض به رژیم، در مشهد در کنار بقاع حضرت رضا علیه السلام در مسجد گوهرشادمتحصن شدند، و شیخ اهل نبرد، محمد تقی بهلول با سخنرانی های خویش، به شدت به اقدامات ضد اسلامی رضاخان اعتراض نمود.
حجه الاسلام روحانی محمد تقی بهلول حافظ قرآن که هنوز در قید حیات میباشد، با قاطعیت وصراحت به تبیین خطر تمدن غرب می پرداخت و عموم را به قیام دعوت می نمود، عموم ابراز احساسات می کردند و تنفر خویش را نسبت به رژیم ضد اسلامی رضاخان اظهارمی نمودند، به گفته آقای بهلول حدود چهار ساعت از شب پیشین، به امر رضاخان،دژخیمان وی با حمله ناجوانمردانه به مسجد گوهرشاد، عموم را به گلوله بستند که درین کشتار جمعی، خزینه خون به روش زمین خورد و حدود سه هزار نفر به شهیدشدن رسیدند. در این باره ارتشبد کهن، حسین فردوست می نویسد: «در مشهد یک شیخ به اسم بهلول به شدت با اقدامات رضاخان مخالفت میکرد و در سخنرانی هایش به شدت به وی حمله می نمود، توده متعددی از عموم در بقاع حضرت رضا علیه السلام متحصن شدند و اعلام کردند تا مساله کشف عفاف و حجاب حل نشود، ما از این جا بیرون نمی شویم،فرمانده لشگر مشهد به اسم سرتیپ ایرج مطبوعی [که بعداز انقلاب در تاریخ دوم مهر 1358 به خیال این جرم و جرم های دیگر، اعدام شد] دراین مورد به رضاخان گزارش بخشید، رضاخان امر کرد سربازان به صحن بقاع وارد شوند و عموم را تهدیدکنند، و درصورتی که عموم بیرون نشدند تیراندازی نمایند... رضاخان برای تشدید فعالیت، سرتیپ البرز را به مشهد ارسال کرد، به امر مطبوعی و البرز، واحدهای لشگر مشهد واردصحن گردیده و عموم را به گلوله بستند.» سرتیپ مطبوعی در دادگاه انقلاب دراین خصوص میگوید: «به اینجانب امر داده گردیده بود که بلافاصله اشخاصی نظامی را در اختیاراستاندار مشهد قرار دهم، اینجانب نزدیک به 250 سرباز در مشت وی گذاشتم... در همین هنگام سرتیپ البرز همدم دادستان ارتش، وارد مشهد شدند و لشگر در دست سرتیپ البرز قرار گرفت، وی اسدی نایب التولیه آستان قدس را [به جرم عدم خودداری ازمبارزین] اعدام کرد... سرهنگ قادری همدم سربازان از روش پشت بام وارد صحن گردیده و با اشخاص متحصن گلاویز شدند، دراین جریان حدود 25 نفر از عموم کشته و چهل نفر مصدوم شدند.» این بود خلاصه ای از قیام خونین گوهرشاد که آنها به خیال کودتا بر ضد رژیم منحوس رضاخان پهلوی، پایین رهنمودهای مراجع پیروی، در صحن مسجدگوهرشاد و در کنار بقعه امام رضا علیه السلام به خاک و خون غلتیدند.
بهترین مساجد بلوار سجاد مشهد