مسجد سجاد مشهد

دلیل
برای ثابت حقانیت نظریه به رجعت به برهان تحت استناد گردیده است:

مستندات قرآنی
بعضا از آیاتی که امامیه برای ثابت حقانیت آموزه رجعت به آن ادله کرده‌اند به گستردن ذیل میباشد:

آیه «وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجًا مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآيَاتِنَا؛ روزی که از هر قومی یک گروه را که آیه‌ها مارا تکذیب می‌نمایند بر می‌انگیزیم.»[۴۸] وجه عامل به آیه این میباشد که مبنی بر آیه، آفریدگار گروهی از عموم را محشور می‌گرداند و خیر همگی آنها‌را و این محشورشدن نمی‌تواند در قیامت باشد؛ چرا‌که با دقت به آیه «وَحَشَرْنَاهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَدًا؛ و کلیه را بر انگیزیم و کسی را فرو مسجد سجاد مشهد نگذاریم.»،

[۴۹] آفریدگار در روز قیامت تمامی بشر‌ها را محشور می‌گرداند، براین اساس اینگونه برداشت میگردد که مراد از حشر در آیه ۸۳ سوره نمل، زنده‌کردن مردگان در قیامت وجود ندارد؛ بلکه در جهان میباشد و این به عبارتی رجعت میباشد.[۵۰] در تعبیر و تفسیر قمی روایتی از امام درستگو(ع) زیر این آیه بیان شده و به دلالت آن بر رجعت تصریح رزرو مسجد سجاد مشهد گردیده‌است.[۵۱]
آیاتی که بر زنده‌شدن مردگان، قبل از قیامت در امت‌های پیشین دلالت دارا هستند. مانند آیه‌ها ۷۳، ۲۴۳ و ۲۵۹ سوره بقره.[۵۲] در تورات نیز به مثال‌هایی از رجعت اشخاص اشاره شد‌ه‌است: مانند زنده‌شدن کودکی به دست الیشع[۵۳] و زنده‌شدن پسری به دست ایلیا از پیامبران آدرس مسجد سجاد مشهد بنی‌اسرائیل.[۵۴]
آیاتی مانند آیه‌ها ۸۲ سوره نمل، ۸۵ سوره قصص، ۱۵۷ سوره آل عمران، ۲۱ سوره سجده، ۱۱ سوره غافر، ۲۰ سوره مائده، ۱۵۹ سوره نساء و ۹۵ سوره انبیاء به امداد روایاتی که در تعبیروتفسیر آن ها وارداتی میباشد، بر رجعت دلالت شماره تلفن مسجد سجاد مشهد می‌نمایند.[۵۵]
احادیث پشت سر هم درباره رجعت
گفته میشود روایاتی که درباره ی رجعت وارداتی پی در پی معنوی میباشد.[۵۶] علامه مجلسی در کتاب حق الیقین گفته میباشد که بیشتراز ۲۰۰ حدیث را از بیش تر از ۴۰ نفر از مُصَنفان امامیه که در ۵۰ منبع روایی دارای اعتبار گفته شده را در بخشی با تیتر «باب الرجعة» کتاب بحار الانوار،[۵۷] حصول نموده است.[۵۸] وی همینطور گفته میباشد درصورتی که احادیث رجعت پی درپی نباشد، پس در هیچ چیزی ادعای تواتر قابلیت و امکان ندارد.[۵۹] سید عبدالله شبر نیز احادیثی که درباره رجعت امام علی(ع) و امام حسین(ع) گفته شده را پی در پی معنوی و احادیثی که درباره رجعت بقیه امامان معصوم(ع) اورده شده را در حدود تواتر دانسته میباشد.[۶۰] در بعضا دعاها و زیارت‌طومار‌ها مانند دعای عهدوپیمان، دعای دحو الارض، زیارت جامعه کبیره، زیارت مطلقه امام حسین، زیارت آل یاسین و زیارت امام فرصت، نیز مطالبی وجود دارااست که بر رجعت دلالت می‌نمایند.[۶۱]

قابلیت و امکان عقلی وقوع رجعت
از دید امامیه، رجعت هم ممکن میباشد و هم واقع گردیده‌است.[۶۲] آنان معتقدند که جاری ساختن آن برای معبود محال وجود ندارد و وی می‌تواند بر این که بعضا بندگانش را بعد از مرگ و قبل از قیامت، زنده نماید و به جهان بازگرداند و اینگونه چیزی سازه به نقل از قرآن[۶۳] در بعضی امت‌های قبلی نیز واقع شد‌ه‌است.[۶۴] با این اکنون بعضی هم قابلیت و امکان و هم وقوع رجعت را نپذیرفته‌اند[۶۵] و بعضا تنها در وقوع آن شک و تردید کرده‌اند.[۶۶]

فلسفه رجعت
بعضی از مواقعی که با دقت به احادیث و کلام عالمان تحت عنوان فلسفه رجعت اورده شده به تفصیل تحت میباشد:

انتقام از ستمگران و تَشَفی مؤمنان: گفته می شود رجعت‌کنندگان دو مجموعه‌اند: گروهی که ایمان بالایی دارا هستند و معبود آنان‌را به جهان برمی‌گرداند تا دولت حق را به آن‌ها نماد دهد و عزیزشان می‌نماید و مجموعه دیگر ستمگرانند که با انتقام از آن ها، خشم مظلومان را فرو می‌نشاند.[۶۷]
محرک صالحان و مجازات مجرمان: برپایه برخی احادیث، گروهی از منافقان و ستمگران، خلال کیفر خاص خویش در قیامت، می بایست مجازات‌هایی درین دنیا، نظیر آنچه اقوام طغیان مانند فرعونیان و عاد و ثمود و قبیله لوط دیدند ببینند، و فقط خط مش آن رجعت میباشد.[۶۸]
نصرت الهی: برپایه روایاتی که پایین آیه «إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِینَ آمَنُوا فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَیَوْمَ یَقُومُ الْأَشْهَادُ؛ رسولان خویش و اهل ایمان را هم در جهان نصرت می دهیم و هم روز قیامت که گواهان به شهیدشدن برخیزند.»،[۶۹] نقل شد‌ه‌است، خدا به وعده خویش درخصوص نصرت پیامبران، امامان و مؤمنان، قبل از قیامت و به هنگام قیام حضرت مهدی(ع) در عالم، شغل می‌نماید.[۷۰]
تکامل نفوس: به‌نقل از تعبیر مثال، گروهی از مؤمنان خالص که در مسیر تکامل معنوی با موانعی در معاش خویش روبرو گردیده‌اند و تکامل آن ها نا تمام باقیمانده میباشد، حکمت الهی ایجاب می‌نماید که سیر تکاملی خویش را از روش رجوع دوباره به‌این عالم ادامه دهند، شاهد و ناظر حکومت جهانی حق و عدل و داد باشند و در بنای این حکومت کمپانی جویند.[۷۱]
تقویت آرزو و شایستگی منتظران: رجعت این آرزو را به مردمان می دهد که حتی در صورتی‌که مردند، در دولت امام مهدی(ع) زنده شوند و مجال ظهور را ادراک نمایند. این آرزو، مردمان را تشویق می‌نماید تا کوشش کنند جزو مؤمنان خالص قرار بگیرند.[۷۲]
کتاب‌شناسی
نوشته‌علمیٔ اساسی: فهرست کتاب‌های درباره رجعت

کتاب الایقاظ اینجانب الهجعة بالبرهان علی الرجعة در مسئله رجعت
اثر ها فراوانی در زمینه رجعت از سوی عالمان امامیه کتابت یافته میباشد. در نوشته‌ی‌علمی‌ای با تیتر «منبع‌شناسی موضوعی رجعت»، به ۱۲۷ تاثیر از این تألیفات اشاره گردیده‌است.[۷۳] بعضا از کتاب‌هایی که پیرامون «رجعت» تألیف گردیده است، عبارتند از:

کتاب الإیقاظ اینجانب الهجعة بالبرهان علی الرجعة: تألیف روحانی حر عاملی. حر عاملی درین کتاب با استناد آیه ها و احادیث، به ثابت حقانیت اعتقادوباور به رجعت از دید امامیه پرداخته میباشد. مولف غرض خویش از تألیف این کتاب را جواب به سه‌ تیم از شیعه ها: عده ای که در نظریه به رجعت توقف کرده‌اند، منکران رجعت و اشخاصی که احادیث وارداتی در‌این قضیه را به تأویل برده‌اند، معرفی نموده است.[۷۴]
کتاب رجعت: نوشته علامه مجلسی. این کتاب به گویش فارسی نگاشته گردیده است، علامه مجلسی درین کتاب به ارائه چهارده ماجرا در مسئله ظهور امام مهدی(عج) و مورد رجعت، پرداخته میباشد.[۷۵]
کتاب «الشیعة و الرجعة»: تاثیر محمدرضا طبسی نجفی. تالیف کننده درین کتاب، مقام رجعت را در قرآن، دعاها، زیارات، اجماع فقها و صحبت عالمان ذکر نموده است.
کتاب «الرجعة أو العودة إلی الحیاة الدنیا بعد از آن الموت»: تألیف علی‌موسی کعبی. تالیف کننده در‌این کتاب به ذکر استدلال روایی و قرآنی رجعت و ذکر قابلیت و امکان وقوع آن پرداخته میباشد.[۷۶]
کتاب «رجوع و برگشت به عالم در نقطه پایان تاریخ (نظارت و پژوهش مورد رجعت)»: نوشته خدامراد سلیمیان. این کتاب در ده فصل شامل این مباحث میباشد: تحقیق واژگانی رجعت، رجعت از بینش مذهب ها اسلامی، مجال رجعت، قابلیت وقوع رجعت، رجعت در آخرالزمان، گونه های‌ها و نقد ها و نظارت آنان، رجعت‌کنندگان، تکلیف در طی رجعت، مجازات و محرک در رجعت.[۷۷]

دلیل
برای ثابت حقانیت نظریه به رجعت به برهان تحت استناد گردیده است:

مستندات قرآنی
بعضا از آیاتی که امامیه برای ثابت حقانیت آموزه رجعت به آن ادله کرده‌اند به گستردن ذیل میباشد:

آیه «وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجًا مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآيَاتِنَا؛ روزی که از هر قومی یک گروه را که آیه‌ها مارا تکذیب می‌نمایند بر می‌انگیزیم.»[۴۸] وجه عامل به آیه این میباشد که مبنی بر آیه، آفریدگار گروهی از عموم را محشور می‌گرداند و خیر همگی آنها‌را و این محشورشدن نمی‌تواند در قیامت باشد؛ چرا‌که با دقت به آیه «وَحَشَرْنَاهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَدًا؛ و کلیه را بر انگیزیم و کسی را فرو مسجد سجاد مشهد نگذاریم.»،

[۴۹] آفریدگار در روز قیامت تمامی بشر‌ها را محشور می‌گرداند، براین اساس اینگونه برداشت میگردد که مراد از حشر در آیه ۸۳ سوره نمل، زنده‌کردن مردگان در قیامت وجود ندارد؛ بلکه در جهان میباشد و این به عبارتی رجعت میباشد.[۵۰] در تعبیر و تفسیر قمی روایتی از امام درستگو(ع) زیر این آیه بیان شده و به دلالت آن بر رجعت تصریح رزرو مسجد سجاد مشهد گردیده‌است.[۵۱]
آیاتی که بر زنده‌شدن مردگان، قبل از قیامت در امت‌های پیشین دلالت دارا هستند. مانند آیه‌ها ۷۳، ۲۴۳ و ۲۵۹ سوره بقره.[۵۲] در تورات نیز به مثال‌هایی از رجعت اشخاص اشاره شد‌ه‌است: مانند زنده‌شدن کودکی به دست الیشع[۵۳] و زنده‌شدن پسری به دست ایلیا از پیامبران آدرس مسجد سجاد مشهد بنی‌اسرائیل.[۵۴]
آیاتی مانند آیه‌ها ۸۲ سوره نمل، ۸۵ سوره قصص، ۱۵۷ سوره آل عمران، ۲۱ سوره سجده، ۱۱ سوره غافر، ۲۰ سوره مائده، ۱۵۹ سوره نساء و ۹۵ سوره انبیاء به امداد روایاتی که در تعبیروتفسیر آن ها وارداتی میباشد، بر رجعت دلالت شماره تلفن مسجد سجاد مشهد می‌نمایند.[۵۵]
احادیث پشت سر هم درباره رجعت
گفته میشود روایاتی که درباره ی رجعت وارداتی پی در پی معنوی میباشد.[۵۶] علامه مجلسی در کتاب حق الیقین گفته میباشد که بیشتراز ۲۰۰ حدیث را از بیش تر از ۴۰ نفر از مُصَنفان امامیه که در ۵۰ منبع روایی دارای اعتبار گفته شده را در بخشی با تیتر «باب الرجعة» کتاب بحار الانوار،[۵۷] حصول نموده است.[۵۸] وی همینطور گفته میباشد درصورتی که احادیث رجعت پی درپی نباشد، پس در هیچ چیزی ادعای تواتر قابلیت و امکان ندارد.[۵۹] سید عبدالله شبر نیز احادیثی که درباره رجعت امام علی(ع) و امام حسین(ع) گفته شده را پی در پی معنوی و احادیثی که درباره رجعت بقیه امامان معصوم(ع) اورده شده را در حدود تواتر دانسته میباشد.[۶۰] در بعضا دعاها و زیارت‌طومار‌ها مانند دعای عهدوپیمان، دعای دحو الارض، زیارت جامعه کبیره، زیارت مطلقه امام حسین، زیارت آل یاسین و زیارت امام فرصت، نیز مطالبی وجود دارااست که بر رجعت دلالت می‌نمایند.[۶۱]

قابلیت و امکان عقلی وقوع رجعت
از دید امامیه، رجعت هم ممکن میباشد و هم واقع گردیده‌است.[۶۲] آنان معتقدند که جاری ساختن آن برای معبود محال وجود ندارد و وی می‌تواند بر این که بعضا بندگانش را بعد از مرگ و قبل از قیامت، زنده نماید و به جهان بازگرداند و اینگونه چیزی سازه به نقل از قرآن[۶۳] در بعضی امت‌های قبلی نیز واقع شد‌ه‌است.[۶۴] با این اکنون بعضی هم قابلیت و امکان و هم وقوع رجعت را نپذیرفته‌اند[۶۵] و بعضا تنها در وقوع آن شک و تردید کرده‌اند.[۶۶]

فلسفه رجعت
بعضی از مواقعی که با دقت به احادیث و کلام عالمان تحت عنوان فلسفه رجعت اورده شده به تفصیل تحت میباشد:

انتقام از ستمگران و تَشَفی مؤمنان: گفته می شود رجعت‌کنندگان دو مجموعه‌اند: گروهی که ایمان بالایی دارا هستند و معبود آنان‌را به جهان برمی‌گرداند تا دولت حق را به آن‌ها نماد دهد و عزیزشان می‌نماید و مجموعه دیگر ستمگرانند که با انتقام از آن ها، خشم مظلومان را فرو می‌نشاند.[۶۷]
محرک صالحان و مجازات مجرمان: برپایه برخی احادیث، گروهی از منافقان و ستمگران، خلال کیفر خاص خویش در قیامت، می بایست مجازات‌هایی درین دنیا، نظیر آنچه اقوام طغیان مانند فرعونیان و عاد و ثمود و قبیله لوط دیدند ببینند، و فقط خط مش آن رجعت میباشد.[۶۸]
نصرت الهی: برپایه روایاتی که پایین آیه «إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِینَ آمَنُوا فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَیَوْمَ یَقُومُ الْأَشْهَادُ؛ رسولان خویش و اهل ایمان را هم در جهان نصرت می دهیم و هم روز قیامت که گواهان به شهیدشدن برخیزند.»،[۶۹] نقل شد‌ه‌است، خدا به وعده خویش درخصوص نصرت پیامبران، امامان و مؤمنان، قبل از قیامت و به هنگام قیام حضرت مهدی(ع) در عالم، شغل می‌نماید.[۷۰]
تکامل نفوس: به‌نقل از تعبیر مثال، گروهی از مؤمنان خالص که در مسیر تکامل معنوی با موانعی در معاش خویش روبرو گردیده‌اند و تکامل آن ها نا تمام باقیمانده میباشد، حکمت الهی ایجاب می‌نماید که سیر تکاملی خویش را از روش رجوع دوباره به‌این عالم ادامه دهند، شاهد و ناظر حکومت جهانی حق و عدل و داد باشند و در بنای این حکومت کمپانی جویند.[۷۱]
تقویت آرزو و شایستگی منتظران: رجعت این آرزو را به مردمان می دهد که حتی در صورتی‌که مردند، در دولت امام مهدی(ع) زنده شوند و مجال ظهور را ادراک نمایند. این آرزو، مردمان را تشویق می‌نماید تا کوشش کنند جزو مؤمنان خالص قرار بگیرند.[۷۲]
کتاب‌شناسی
نوشته‌علمیٔ اساسی: فهرست کتاب‌های درباره رجعت

کتاب الایقاظ اینجانب الهجعة بالبرهان علی الرجعة در مسئله رجعت
اثر ها فراوانی در زمینه رجعت از سوی عالمان امامیه کتابت یافته میباشد. در نوشته‌ی‌علمی‌ای با تیتر «منبع‌شناسی موضوعی رجعت»، به ۱۲۷ تاثیر از این تألیفات اشاره گردیده‌است.[۷۳] بعضا از کتاب‌هایی که پیرامون «رجعت» تألیف گردیده است، عبارتند از:

کتاب الإیقاظ اینجانب الهجعة بالبرهان علی الرجعة: تألیف روحانی حر عاملی. حر عاملی درین کتاب با استناد آیه ها و احادیث، به ثابت حقانیت اعتقادوباور به رجعت از دید امامیه پرداخته میباشد. مولف غرض خویش از تألیف این کتاب را جواب به سه‌ تیم از شیعه ها: عده ای که در نظریه به رجعت توقف کرده‌اند، منکران رجعت و اشخاصی که احادیث وارداتی در‌این قضیه را به تأویل برده‌اند، معرفی نموده است.[۷۴]
کتاب رجعت: نوشته علامه مجلسی. این کتاب به گویش فارسی نگاشته گردیده است، علامه مجلسی درین کتاب به ارائه چهارده ماجرا در مسئله ظهور امام مهدی(عج) و مورد رجعت، پرداخته میباشد.[۷۵]
کتاب «الشیعة و الرجعة»: تاثیر محمدرضا طبسی نجفی. تالیف کننده درین کتاب، مقام رجعت را در قرآن، دعاها، زیارات، اجماع فقها و صحبت عالمان ذکر نموده است.
کتاب «الرجعة أو العودة إلی الحیاة الدنیا بعد از آن الموت»: تألیف علی‌موسی کعبی. تالیف کننده در‌این کتاب به ذکر استدلال روایی و قرآنی رجعت و ذکر قابلیت و امکان وقوع آن پرداخته میباشد.[۷۶]
کتاب «رجوع و برگشت به عالم در نقطه پایان تاریخ (نظارت و پژوهش مورد رجعت)»: نوشته خدامراد سلیمیان. این کتاب در ده فصل شامل این مباحث میباشد: تحقیق واژگانی رجعت، رجعت از بینش مذهب ها اسلامی، مجال رجعت، قابلیت وقوع رجعت، رجعت در آخرالزمان، گونه های‌ها و نقد ها و نظارت آنان، رجعت‌کنندگان، تکلیف در طی رجعت، مجازات و محرک در رجعت.[۷۷]